chmod Hesaplayıcı

chmod 755 ve 644 ne anlama gelir?

chmod 755, sahibine okuma, yazma ve çalıştırma (rwx); grup ve diğer kullanıcılara yalnızca okuma ve çalıştırma (r-x) izni verir. Web sunucularında dizinler ve çalıştırılabilir betikler için standart değerdir. chmod 644 ise sahibine okuma ve yazma (rw-), diğer herkese yalnızca okuma (r--) izni verir; HTML, CSS, resim ve PHP dosyaları gibi sıradan dosyalar için kullanılır.

Her rakam bir kullanıcı sınıfını temsil eder ve üç iznin toplamıdır: okuma = 4, yazma = 2, çalıştırma = 1. Yani 7 = 4+2+1 (rwx), 6 = 4+2 (rw-), 5 = 4+1 (r-x), 4 = yalnızca okuma demektir. İlk rakam sahip (user), ikincisi grup (group), üçüncüsü diğerleri (others) içindir.

Dizinlerde izinler farklı çalışır

Bir dizinde okuma (r) içindekileri listelemeyi, yazma (w) içinde dosya oluşturup silmeyi, çalıştırma (x) ise dizine girmeyi ve içindeki dosyalara erişmeyi sağlar. x izni olmayan bir dizindeki dosyalara, dosyanın kendi izni ne olursa olsun ulaşılamaz. Bu yüzden dizinler 755, dosyalar 644 olur; dosyalara gereksiz yere x vermemek gerekir.

Özel bitler: setuid, setgid, sticky

Dört haneli değerlerde ilk rakam özel bitlerdir: 4 = setuid (program, çalıştıranın değil sahibinin yetkisiyle çalışır; passwd böyledir), 2 = setgid (dizinde yeni dosyalar dizinin grubunu miras alır) ve 1 = sticky (dizindeki dosyayı yalnızca sahibi silebilir). Sembolik gösterimde ilgili x yerine s ya da t görünür; çalıştırma izni yoksa büyük harfle (S, T) yazılır.

WordPress için doğru dosya izinleri

WordPress’in kendi belgeleri de aynı temel kuralı önerir: tüm dizinler 755, tüm dosyalar 644. wp-config.php veritabanı şifreni içerdiği için daha sıkı tutulmalıdır. PHP, dosyaların sahibi olan kullanıcıyla çalışıyorsa (PHP-FPM’in kullanıcı başına havuzları, suEXEC) 600 yeterlidir; web sunucusu dosyayı grup üzerinden okuyorsa 640 kullan. WordPress’in sağlamlaştırma rehberi 440 ve 400’ü de anar; bu durumda dosyayı güncellemek için izni geçici olarak açman gerekir.

Site kökünde toplu düzeltme için şu iki komut yeterlidir:

find . -type d -exec chmod 755 {} \;
find . -type f -exec chmod 644 {} \;
chmod 600 wp-config.php

Eklenti yüklerken “FTP bilgisi” istenmesi ya da yükleme hatası genellikle izinden değil sahiplikten kaynaklanır. Böyle bir durumda izni 777 yapmak yerine dosyaların doğru kullanıcıya ait olduğundan emin ol (chown). Krowten WordPress hosting ve web hosting paketlerinde dosyalar hesabının kullanıcısıyla çalışır; varsayılan izinlerle sorunsuz çalışır.

chmod 777 neden tehlikeli?

777, sunucudaki her kullanıcıya ve her sürece dosyayı okuma, değiştirme ve çalıştırma izni verir. Web sitesindeki bir açıktan sızan bir saldırgan, 777 olan dizine zararlı PHP dosyası bırakabilir ya da mevcut dosyalara kod ekleyebilir. Paylaşımlı ortamlarda pek çok sunucu, güvenlik nedeniyle yazılabilir izinli PHP dosyalarını hiç çalıştırmaz. Sorunu gerçekten çözen, dosya sahipliğini ve grubunu doğru ayarlamaktır.

Sayısal ve sembolik chmod arasındaki fark

chmod 755 dosya izinlerin tamamını yeniden yazar. Sembolik biçim ise yalnızca belirttiğin kısmı değiştirebilir: chmod u+x betik.sh sadece sahibine çalıştırma ekler, chmod go-w dosya grup ve diğerlerinden yazmayı kaldırır, chmod u=rwx,g=rx,o=rx ise 755 ile aynı sonucu verir. Alt dizinlerle birlikte değiştirmek için -R kullanılır; ancak chmod -R 755 tüm dosyalara da çalıştırma izni verir, bu yüzden yukarıdaki find komutları daha doğrudur. GNU chmod, dizinlerdeki setuid ve setgid bitlerini 755 gibi üç haneli değerlerle temizlemez; bunun için chmod 00755 ya da chmod g-s kullanmalısın.

Kendi VPS sunucunda SSH anahtarlarını kurarken de izinler önemlidir: ~/.ssh 700, authorized_keys ve özel anahtar 600 değilse OpenSSH anahtarı reddedebilir.